عنوان خبر : عضو هیأت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سخنرانی علمی خود مطرح کرد؛ الگوی کشت بهینه و مدیریت تقاضای آب، کلید افزایش بهرهوری آب در استان گلستان
دکتر علی کرامتزاده، عضو هیات علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، نتایج طرح پژوهشی خود با عنوان «بررسی راهکارهای افزایش بهرهوری آب در استان گلستان» را در قالب سخنرانی علمی و بصورت وبیناری ارائه کرد.
وی در این پژوهش با تأکید بر وابستگی شدید تولیدات کشاورزی استان به منابع آب، بر ضرورت تغییر رویکرد مدیریت منابع آب از «مدیریت عرضه» به «مدیریت تقاضا» تأکید کرد.
بر اساس نتایج این مطالعه، حدود ۸۵ درصد تولید محصولات زراعی استان گلستان از اراضی آبی تأمین میشود که بهمراتب بالاتر از میانگین جهانی است. همچنین برداشت ۸۴ درصدی از منابع آب تجدیدپذیر استان نشان میدهد گلستان بر اساس شاخصهای بینالمللی در مرحله «بحران شدید آب» قرار دارد. سرانه آب تجدیدپذیر استان نیز با ۱۲۵۰ مترمکعب، پایینتر از میانگین کشور بوده و وضعیت تنش آبی را تأیید میکند.
یافتهها نشان میدهد میانگین مصرف آب محصولات عمده زراعی استان حدود ۶۶۲۰ مترمکعب در هکتار است که برنج، گوجهفرنگی و هندوانه بیشترین و جو، کلزا و گندم کمترین مصرف آب را دارند. همچنین میانگین وزنی ارزش اقتصادی آب در بخش کشاورزی استان ۴۹ هزار و ۴۴۰ ریال و در بخش صنعت ۴۵۱ هزار و ۹۱۰ ریال به ازای هر مترمکعب برآورد شده است؛ این در حالی است که قیمت فعلی آب تنها بخش کوچکی از این ارزش اقتصادی را پوشش میدهد.
در این پژوهش، بهرهوری آب در بخش کشاورزی و صنعت با استفاده از شاخصهای علمی مختلف محاسبه و عوامل مؤثر بر آن شناسایی شده است. نتایج نظرسنجی از خبرگان نشان داد «استفاده از الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی منطقه»، «بهکارگیری روشهای نوین آبیاری» و «انجام آبیاری بر اساس رطوبت خاک» بهترتیب مهمترین راهکارهای افزایش بهرهوری آب در استان گلستان هستند.
همچنین نتایج مدلسازی برنامهریزی ریاضی مثبت (PMP) نشان داد اجرای الگوی کشت بهینه، سهمیهبندی آب و ارتقای راندمان آبیاری بیشترین تأثیر را بر افزایش بهرهوری آب، صرفهجویی در مصرف، افزایش سود کشاورزان و بهبود درآمد شرکت آب منطقهای گلستان دارد.
دکتر کرامتزاده در پایان با تأکید بر ضرورت اقدامات مدیریتی و اقتصادی، اجرای الگوی کشت بهینه از طریق جایگزینی محصولات کمآببر بهجای محصولات آببر، کاهش تدریجی سهم آب بخش کشاورزی، اصلاح نظام قیمتگذاری آب، نصب کنتورهای هوشمند بر چاهها و جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز را بهعنوان مهمترین راهکارهای پیشنهادی برای عبور از بحران آب و افزایش بهرهوری آب در استان گلستان مطرح کرد.